काठमाडौं । अमेरिकाले इरानसँग जारी युद्धको अन्त्यका लागि १५ बुँदे प्रस्ताव पठाएको छ। यो प्रस्ताव इरानको सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनीको हत्यापछि फैलिएको युद्धको बिचमा गरिएको कूटनीतिक पहलको हिस्सा हो।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इजरायलका अधिकारीहरूका अनुसार, यस प्रस्तावमा इरानको युरेनियम समृद्धि घटाउने, मिसाइल कार्यक्रम सीमित गर्ने र क्षेत्रीय सशस्त्र समूहलाई दिइने सहयोग कटौती गर्ने जस्ता प्रमुख शर्तहरू समावेश छन्। प्रस्ताव पठाइएको एक महिना बितिसकेको छ, तर यो युद्ध अब पनि रोकिएको छैन। इरानले प्रस्तावलाई अध्ययन गर्दै आएको र कुनै पनि प्रत्यक्ष वार्तामा नबस्ने बताएको छ। इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अरागचीले भने, “हामीले अमेरिकी प्रस्तावहरू अध्ययन गर्दै छौं, तर हाम्रो उद्देश्य कुनै पनि आधिकारिक वार्ता गर्नु होइन।”

इरानको यो प्रतिक्रिया, मध्यस्थकर्ताहरू मार्फत सन्देश आदानप्रदान भइरहेका बेला, वाशिङ्गटन र तेहरानका बीचमा अझै तनाव कायम रहेको जनाउँछ। अमेरिका र इजरायलका लागि भने, युद्धको क्षेत्रीय प्रभावमा लेबनन र हिजबुल्लाहको उपस्थितिलाई पनि सम्झौतामा समेट्नको लागि इरानले अडान लिएको छ।

अमेरिकाले इरानसँग सम्झौता नगरेको खण्डमा, सैन्य कारबाहीको विकल्प राखेको छ। अमेरिकी सेनाले इरानका हजारौँ लक्ष्यलाई नष्ट गरेको र इरानको ९२ प्रतिशत ठूला नौसैनिक जहाजलाई नष्ट गरेको दाबी गरेको छ। यसैबीच, इरानले कुवेतको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा हवाई आक्रमण गर्दै क्षेत्रीय तनावलाई थप उकासेको छ।

अमेरिकी अधिकारीहरूको अनुसार, इरानको आक्रमणात्मक शर्तहरू हास्यास्पद र नासमझीपूर्ण छन्, जसले वार्ता प्रक्रियामा कठिनाइ उत्पन्न गरेको छ। यद्यपि, अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले भनेका छन् कि इरान युद्धको अन्त्य गर्न चाहन्छ, तर आन्तरिक दबाबका कारण खुला रूपमा वार्तामा सामेल हुन सक्दैन।