काठमाडौं । आज देशभर विश्वकर्मा पूजा धुमधामका साथ मनाइँदैछ। कन्या सङ्क्रान्तिका दिन पर्दै आएको यो पर्वलाई वास्तु दिवसका रूपमा पनि मनाइन्छ। यस दिनलाई यन्त्र, औजार, प्रविधि र निर्माण कार्यमा संलग्न श्रमिक तथा पेशेवरहरूको सम्मान र आस्थाको पर्वका रूपमा लिइन्छ।

नेपालसहित भारत र अन्य हिन्दू समुदायहरूमा हरेक वर्ष आश्विन सङ्क्रान्तिका दिन विश्वकर्मा भगवानको पूजा गर्ने परम्परा छ। निर्माण कार्यका देवता मानिने विश्वकर्मालाई आधुनिक यन्त्र र औजारको जनकका रूपमा पनि पुजिन्छ। देशभरका कलकारखाना, वर्कसप, ग्यारेज, सवारी साधन, इञ्जिन, कम्प्युटर, मेसिनरी उपकरण, औजारहरूमा विशेष पूजाआजा गरिँदैछ। धार्मिक विश्वास अनुसार, आजका दिन यस्ता यन्त्रहरूमा विधिपूर्वक पूजा गर्दा ती लामो समयसम्म टिक्ने, नबिग्रिने, र सफल काम गर्ने विश्वास गरिन्छ।

धार्मिक शास्त्रअनुसार द्वापर युगमा भगवान कृष्णलाई राक्षसहरूले दुःख दिएपछि विश्वकर्माले समुद्रको बीचमा एक रातमै ‘भेद द्वारका’ निर्माण गरेर उनलाई लुकाएका थिए। त्यस युगदेखिनै विश्वकर्मा वास्तुकला र निर्माणका देवता भनेर पूजा गरिँदै आएको मानिन्छ। आजकै दिन वास्तुशास्त्रका लेखक, अनुसन्धानकर्ता र विद्यार्थीहरूले वास्तु दिवसका रूपमा कार्यक्रम आयोजना गरी वास्तुकला, सृजनात्मक निर्माण र प्रविधिको विकासमा योगदान गर्ने व्यक्तिहरूलाई सम्मान गर्ने परम्परा छ। विभिन्न इञ्जिनियरिङ संस्थाहरूले पनि आजका दिन विशेष कार्यक्रम आयोजना गर्ने गरेका छन्।

राजधानी काठमाडौंसहित देशभरका औद्योगिक क्षेत्र, निजी वर्कसप, सवारी सेवा केन्द्र, ग्यारेज, निर्माण कम्पनीहरूमा बिहानैदेखि पूजाआजा गर्ने क्रम जारी छ। विशेषगरी, कालीगढ, मेकानिक, इञ्जिनियर, सवारी चालक र निर्माण मजदुरहरू आजको दिनलाई आफ्नो “पेशागत आस्था र श्रद्धा” को दिनका रूपमा मनाउँछन्।