ब्याज आम्दानी १६ अर्ब, गैरब्याज आम्दानीमा १९% उछाल; ४ अर्ब ८० करोड वितरणयोग्य मुनाफाले सेयरधनीलाई बलियो संकेत

काठमाडौं । नेपाली बैंकिङ बजारमा आकार ठूलो हुनु मात्र पर्याप्त हुँदैन, ठूलो व्यवसायलाई नाफामा रूपान्तरण गर्ने क्षमता पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ। यही मापदण्डबाट हेर्दा ग्लोबल आइएमई बैंक लिमिटेडले गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा आफ्नो वित्तीय सामर्थ्य थप प्रमाणित गरेको देखिन्छ।

बैंकको पछिल्लो वित्तीय विवरणले व्यवसायको आकार, आम्दानीको विविधता, नाफा वृद्धि, जोखिम व्यवस्थापन र सेयरधनी प्रतिफलको आधारमा ग्लोबल आइएमईको स्थिति बलियो रहेको देखाएको छ। असार मसान्तसम्म बैंकले ६ अर्ब २२ करोड ७१ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्ष ५ अर्ब ७ करोड ६३ लाख रुपैयाँ रहेको नाफा एक वर्षमै २२.६६ प्रतिशतले बढेको हो। तर ग्लोबल आइएमईको कथा केवल ‘६ अर्ब नाफा’मा सकिँदैन। यसको वास्तविक शक्ति बैंकले बनाएको विशाल व्यवसायिक आधार र त्यसबाट सिर्जना भइरहेको आम्दानीमा देखिन्छ।

ग्लोबल आइएमई बैंकको निक्षेप ५ खर्ब ८९ अर्ब १७ करोड रुपैयाँ नाघेको छ। एक वर्षमै निक्षेप १५.८५ प्रतिशतले बढ्नु सामान्य वृद्धि मात्र होइन। ठूलो आकारमा पुगिसकेको बैंकले समेत दोहोरो अंकमा निक्षेप विस्तार गर्न सक्नु यसको बजार पहुँच र ग्राहक आधारको बलियो संकेत हो। कर्जा लगानी पनि १०.३२ प्रतिशतले बढेर ४ खर्ब ५९ अर्ब ४ करोड ९३ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।

अर्थात् बैंकले संकलन गरेको स्रोतलाई निष्क्रिय राखेको छैन, अर्थतन्त्रमा कर्जाका रूपमा परिचालन गरिरहेको छ। यही निक्षेप–कर्जा विस्तार बैंकको भविष्यको ब्याज आम्दानीका लागि समेत महत्वपूर्ण आधार हो।

बैंकको खुद ब्याज आम्दानी १६ अर्ब २० करोड ३८ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। तर लगानीकर्ताको दृष्टिले अझ रोचक पक्ष सेवा शुल्क तथा कमिसनबाट हुने आम्दानी हो। बैंकले यस्तो आम्दानी १९.४६ प्रतिशतले बढाएर ३ अर्ब ८४ करोड ८८ लाख रुपैयाँ पुर्‍याएको छ। यसको अर्थ बैंकको कमाइको आधार केवल कर्जा प्रवाहबाट आउने ब्याजमा निर्भर छैन। सेवा, डिजिटल बैंकिङ, कारोबार, रेमिट्यान्स तथा अन्य बैंकिङ गतिविधिबाट आम्दानीको आधार फराकिलो बनिरहेको छ।

आम्दानीको विविधीकरण जति बलियो हुन्छ, बैंकको दीर्घकालीन व्यवसायिक मोडल त्यति नै सबल हुने मानिन्छ। यही कोणबाट ग्लोबल आइएमईको पछिल्लो प्रदर्शनलाई सकारात्मक रूपमा लिन सकिन्छ।

ग्लोबल आइएमई बैंकको कुल सञ्चालन आम्दानी २१ अर्ब ८० करोड ७९ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यसबाट बैंकले १६ अर्ब ८ करोड २१ लाख रुपैयाँभन्दा बढी सञ्चालन मुनाफा कमाएको छ। सञ्चालन मुनाफामा ११.६४ प्रतिशतको वृद्धि भएको छ।

यसले बैंकको ठूलो व्यवसायिक आकारलाई प्रभावकारी रूपमा आम्दानीमा रूपान्तरण गर्ने क्षमता रहेको देखाउँछ। त्यसमाथि इम्पेयरमेन्ट चार्ज ४ अर्ब ७३ करोडबाट घटेर २ अर्ब ३९ करोड ८१ लाख रुपैयाँमा झरेको छ। जोखिम व्यवस्थापनतर्फको खर्चमा आएको कमीले नाफा विस्तारमा थप टेवा दिएको छ।

सेयरधनीका लागि ‘४ अर्ब ८० करोड’को बलियो आधार

ग्लोबल आइएमईको वित्तीय विवरणमा सेयरधनीको नजर पर्ने अर्को ठूलो अंक हो-४ अर्ब ८० करोड १ लाख रुपैयाँ वितरणयोग्य मुनाफा। अघिल्लो वर्ष ४ अर्ब ६ करोड ४९ लाख रुपैयाँ रहेको वितरणयोग्य मुनाफा यस वर्ष १८.०८ प्रतिशतले बढेको छ। समीक्षा वर्षको नाफाबाट मात्रै ३ अर्ब ७० करोड ३४ लाख रुपैयाँ लाभांशका लागि उपलब्ध छ।

यसले बैंकको लाभांश क्षमतामा सकारात्मक आधार देखाउँछ। तर यहाँ एउटा कुरा स्पष्ट छ- वितरणयोग्य मुनाफा हुनु र त्यही बराबर लाभांश घोषणा हुनु एउटै कुरा होइन। अन्तिम लाभांश सञ्चालक समितिको निर्णय र नियामकीय स्वीकृतिबाट तय हुन्छ।

३१ अर्बको रिजर्भ : भोलिको विस्तारका लागि सुरक्षा कवच

ग्लोबल आइएमई बैंकको जगेडा तथा सरप्लस ३१ अर्ब ६१ करोड ३२ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। एक वर्षमा २९.५२ प्रतिशतले रिजर्भ बढ्नु बैंकको आन्तरिक पुँजी निर्माणको दृष्टिले महत्वपूर्ण उपलब्धि हो। ठूलो रिजर्भले बैंकलाई भविष्यमा व्यवसाय विस्तार, जोखिम व्यवस्थापन र पुँजीगत आवश्यकताका लागि थप आधार दिन्छ। त्यसैले यो तथ्य केवल ‘रिजर्भ बढ्यो’ भन्ने समाचार होइन, बैंकको दीर्घकालीन वित्तीय क्षमतासँग जोडिएको विषय हो।

ठूलो बैंकका लागि खराब कर्जा घट्नु झनै महत्वपूर्ण

ग्लोबल आइएमईको कर्जा पोर्टफोलियो ४ खर्ब ५९ अर्ब रुपैयाँभन्दा माथि छ। यस्तो ठूलो कर्जा आधार भएको बैंकका लागि खराब कर्जा नियन्त्रण गर्नु चुनौतीपूर्ण हुन्छ। तर बैंकको एनपीएल ४.६९ प्रतिशतबाट घटेर ४.५५ प्रतिशतमा आएको छ।

कर्जा व्यवसाय विस्तार भइरहेका बेला खराब कर्जा अनुपात घट्नु जोखिम व्यवस्थापनका दृष्टिले सकारात्मक संकेत हो। बैंकको आधार दर ७.५१ प्रतिशत, स्प्रेड दर ३.२८ प्रतिशत र पुँजी कोष अनुपात १२.१९ प्रतिशत छ।

‘ठूलो’ मात्र होइन, ‘बलियो’ बन्ने यात्रामा

ग्लोबल आइएमई बैंकलाई नेपाली बैंकिङ बजारमा प्रभावशाली बनाउने मुख्य आधार एउटै सूचक होइन।

५ खर्ब ८९ अर्ब निक्षेप ,४ खर्ब ५९ अर्ब कर्जा, १६ अर्ब २० करोड खुद ब्याज आम्दानी, ३ अर्ब ८४ करोड गैरब्याज आम्दानी
१६ अर्बभन्दा बढी सञ्चालन मुनाफा, ६ अर्ब २२ करोड खुद नाफा, ४ अर्ब ८० करोड वितरणयोग्य मुनाफा, ३१ अर्ब ६१ करोड रिजर्भ

यी तथ्यलाई एकै ठाउँमा राखेर हेर्दा बैंकको व्यवसायिक सामर्थ्य स्पष्ट हुन्छ। अझ महत्वपूर्ण कुरा, नाफा २२.६६ प्रतिशतले बढेको छ, सेवा शुल्क तथा कमिसन आम्दानी करिब २० प्रतिशतले बढेको छ र खराब कर्जा अनुपात घटेको छ। त्यसैले ग्लोबल आइएमईको पछिल्लो वित्तीय प्रदर्शनलाई **‘आकारमा ठूलो बैंक’बाट ‘आम्दानी, नाफा, पुँजी र जोखिम व्यवस्थापनमा समेत अब्बल बन्ने दिशामा अघि बढिरहेको बैंक’**का रूपमा विश्लेषण गर्न सकिन्छ। अब बैंकका लागि चुनौती भनेको यही विशाल व्यवसायिक आधारलाई अझ उच्च गुणस्तरको कर्जामा रूपान्तरण गर्नु, खराब कर्जा थप घटाउनु, गैरब्याज आम्दानीलाई बढाउँदै लैजानु र सेयरधनीको प्रतिफललाई निरन्तर मजबुत बनाउनु हो।

यी पक्षमा निरन्तर सुधार गर्न सके ग्लोबल आइएमईले नेपाली बैंकिङ बजारमा आफ्नो नेतृत्वदायी पहिचानलाई अझ बलियो बनाउन सक्ने देखिन्छ।