काठमाडौं । बाढी र हिलोमाटोले थुनिएका सुरुङबाट मानिसको उद्धार गर्ने प्रविधि तथा विशेषज्ञता विश्वमै नभएको प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको दाबीलाई विज्ञहरूले गलत बताएका छन्।

इन्जिनियरिङ जियोलोजिस्ट सुवासचन्द्र सुनुवारका अनुसार यस्तो उद्धार जटिल र समय लाग्ने भए पनि विश्वका विभिन्न मुलुकमा आधुनिक प्रविधिको प्रयोगबाट सफल उद्धार भएका उदाहरण छन्। उनले सन् २०१२ मा पेरुमा सुरुङमा फसेका नौ जना श्रमिकलाई माथिबाट बोरिङ मेसिन प्रयोग गरी उद्धार गरिएको उदाहरण दिए।

भारतको तपोवन र सिल्क्यारा सुरुङ दुर्घटनामा पनि ठाडो ड्रिलिङ, पाइप ज्याकिङ र अन्य प्रविधिको प्रयोगबाट उद्धार गरिएको थियो। चीनसँग मोबाइल डिवाटरिङ पम्प र माइक्रो टीबीएमजस्ता आधुनिक उपकरणसमेत उपलब्ध रहेको विज्ञहरूको भनाइ छ।

जियोटेक्निकल इन्जिनियर उदयराज न्यौपानेले हिलो भरिएको सुरुङबाट उद्धार गर्ने प्रविधि विश्वमै नभएको भन्नु गलत भएको बताए। उनका अनुसार आधुनिक उपकरण तथा विदेशी विशेषज्ञ परिचालन गर्न सके उद्धार प्रक्रिया छिटो बनाउन सकिन्छ।

नेपाल इन्जिनियरिङ एसोसियसनका अध्यक्ष सुवासचन्द्र बरालले समयमै नेपाल तथा विदेशका विज्ञ र उपकरण परिचालन गर्न नसक्नु सरकारको कमजोरी भएको बताएका छन्।