काठमाडौं । पाथिभरा देवी मन्दिर नेपालको पूर्वी भागमा अवस्थित एक प्रसिद्ध धार्मिक स्थल हो। यो मन्दिर प्रदेश नं। १ अन्तर्गत तेह्रथुम र ताप्लेजुङ जिल्लाको सीमानामा पर्ने ताप्लेजुङ जिल्लाको फुङलिङ नगरपालिका–६ मा अवस्थित छ। पाथिभरा मन्दिर समुद्री सतहबाट लगभग ३,७९४ मिटरको उचाइमा अवस्थित छ। यस मन्दिरलाई हिन्दु धर्मावलम्बीहरूमात्र नभई किराँत धर्मावलम्बीहरूले पनि उच्च आस्थाका साथ पूजाआजा गर्ने गर्दछन्।

पाथिभरा देवीलाई शक्तिशाली र चमत्कारी देवीको रूपमा पूजा गरिन्छ। जनविश्वास अनुसार देवीले भक्तहरूको साँचो मनको इच्छा पुरा गरिदिने भएकाले यहाँ आउने भक्तजनहरूको संख्या हरेक वर्ष हजारौँको संख्यामा पुग्ने गर्छ। नेपालका विभिन्न भू–भागबाट मात्र नभई भारत, भुटान र अन्य मुलुकबाट समेत श्रद्धालुहरू यहाँ दर्शन गर्न आउने गर्छन्। विशेष गरी नेपाली हिन्दूहरूको महान चाड दसैं र चैतको नवदुर्गाको समयमा यहाँको भीड अत्यधिक हुने गर्छ।

पाथिभरा देवीको मन्दिरसम्म पुग्नको लागि ताप्लेजुङको सदरमुकाम फुङलिङबाट यात्राको थालनी गर्नुपर्छ। फुङलिङबाट सुकेटार, कन्याबाटासम्म सवारीसाधन प्रयोग गर्न सकिन्छ भने त्यसपछि पैदल यात्रा सुरु गर्नुपर्छ। पैदल यात्रा अत्यन्त रमाइलो, प्राकृतिक सुन्दरताले भरिपूर्ण र आध्यात्मिक अनुभव दिने खालको हुन्छ। बाटोमा घना बन, गुराँसका फूल, हिमाली दृश्यहरू र धार्मिक झण्डाहरूले यात्रालाई अझै विशेष बनाइदिन्छ।

मन्दिर क्षेत्र सधैं पूजाआजा, पाठपूजा, हवन र बलिपूजाका लागि सक्रिय रहन्छ। यहाँ पशुबलि दिने चलन अझै पनि प्रचलनमा छ, विशेषतः चाडपर्वका अवसरमा। तथापि, हालका दिनहरूमा वातावरणीय संरक्षण र जनावरप्रति दया देखाउने अभियानहरूसँगै बलिपूजाको चलन घटाउने प्रयास भइरहेका छन्।

पाथिभरा देवी मन्दिर केवल धार्मिक आस्थाको केन्द्रमात्र होइन, यो पर्यटनको दृष्टिकोणले पनि महत्वपूर्ण गन्तव्य हो। हिमाली क्षेत्रको अनुपम सौन्दर्य, सांस्कृतिक विविधता, र स्थानीय जनजीवनको झलक पाइने भएकाले आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरूका लागि पाथिभरा एक आकर्षक गन्तव्य बन्न पुगेको छ।

निष्कर्षमा, पाथिभरा देवी मन्दिर नेपाली समाजमा धार्मिक, सांस्कृतिक र पर्यटनको हिसाबले महत्वपूर्ण स्थान राख्दछ। यहाँको अपार धार्मिक विश्वास, मनोरम प्रकृति र आस्थाले भरिएको वातावरणले जो–कोहीलाई आकर्षित गर्छ। शुद्ध मनले आएका भक्तजनहरूले यहाँबाट आध्यात्मिक सान्त्वना र शक्ति प्राप्त गर्ने विश्वास गरिन्छ। पाथिभरा देवी प्रति अटुट श्रद्धा, भक्ति र विश्वासले यो मन्दिरलाई नेपालकै एक महत्वपूर्ण धार्मिक तीर्थस्थल बनाएको छ।