रसुवा । नेपालकै एक प्रमुख तीर्थस्थल गोसाइँकुण्डमा आइतबार स्नान गर्ने क्रममा दुई जना तीर्थालु बेपत्ता भएका छन् । गहिरो भागमा पसेर स्नान गर्ने क्रममा डुबेको आशंकासहित खोजी कार्य तीव्र पारिएको प्रहरीले जनाएको छ ।

बेपत्ता हुने तीर्थालुहरू मोरङ, विराटनगरका सुजन ढकाल २८ वर्ष र बेलवारीका मनोज न्यौपाने भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय रसुवाले जनाएको छ । उनीहरू जनैपूर्णिमा नजिकिँदै गर्दा स्नानका लागि आएका थिए । जिल्ला प्रहरी प्रमुख हेमबहादुर शाहीका अनुसार तीर्थालुहरू गोसाइँकुण्डको गहिरो भागतिर पसेर स्नान गर्ने क्रममा डुबेका हुनसक्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ । हालसम्म श्रीनाथ गणबाट खटिएका नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलको टोली बेपत्ताको खोजीमा खटिएको छ । उद्धार टोलीले डुङ्गा, डुबी गोताखोर सामग्री र स्थानीय सहयोगको भरमा कुण्डको गहिराइमा खोजी जारी राखेको छ ।

गोसाइँकुण्ड कति गहिरो छ ?

गोसाइँकुण्ड समुद्री सतहदेखि झण्डै ४,३८० मिटर १४३७० फिट उचाइमा अवस्थित छ । तालको गहिराइ लगभग १२–१४ मिटर ४०–४६ फिटसम्म रहेको अनुमान गरिएको छ, यद्यपि कुनै औपचारिक वैज्ञानिक नापजाँच नभएको हुँदा ठ्याक्कै मापन छैन । सिमसिमे पानी, चिसो मौसम र फिसलनयुक्त चट्टानले गर्दा कुण्डको गहिराइ अझै जोखिमपूर्ण बनाएको छ ।

गोसाइँकुण्डमा प्रत्येक वर्ष हजारौं भक्तजन जनैपूर्णिमा श्रावण शुक्ल पूर्णिमाको अवसरमा स्नान गर्न पुग्छन् । दुर्भाग्यवश, हरेक वर्षजसो कुण्डमा डुबेर घाइते वा मृत्यु हुने घटनाहरू दोहोरिने गरेका छन् । प्रहरीको तथ्यांक अनुसार पछिल्ला १० वर्षमा कम्तीमा ९ जनाले गोसाइँकुण्डमा ज्यान गुमाएका छन् ।

अधिकतर घटना स्नानका क्रममा गहिरो भागमा पसेर, फिसलनका कारण, वा हाइपोथर्मियाको कारण भएको पाइएको छ। तीर्थालुहरूले सुरक्षा प्रबन्ध पर्याप्त नभएको गुनासो गरेका छन् । गोसाइँकुण्डमा डुबेर मृत्यु हुने घटना बारम्बार दोहोरिइरहे पनि अहिलेसम्म स्थायी रूपमा स्नानस्थलमा सुरक्षाकर्मी, चेतावनी बोर्ड, डोरी, गोताखोर वा आकस्मिक उद्धार प्रणाली स्थापना गरिएको छैन । अस्थायी रूपमा जनैपूर्णिमा आसपास प्रहरीको गस्ती खटाइए पनि ती प्रयाप्त हुँदैनन् ।

स्थानीय वासीहरू, ट्रेकिङ गाइडहरू र तीर्थयात्रीहरूले बारम्बार सुरक्षा पूर्वाधार, सावधानी सम्बन्धी सचेतना र उद्धार संयन्त्र स्थापनाको माग गर्दै आएका छन् । ८ वर्षअघि एउटा घटना भयो जहाँ रोजिना कार्की ९४० वर्ष० काठमाडौं, ल्बष्पबउ निवासी तीर्थालु गोसाइँकुण्डको नीलकण्ठ तालमा स्नान गर्दा डुबेर ज्यान गुमाएकी थिइन् ।

प्रहरीका अनुसार पर्यटन मार्ग अवलोकनका क्रममा सिन्धुपाल्चोक मेलम्चीका २४ वर्षीय बिजय तामाङ गाइडले अक्लिमेटाइजेशनको क्रममा मृत्यु भएको घटनामा थियो । तामाङको मृत्यु डुबेर होइन उचाइ समस्याका कारण भएको हो ।
यसैगरी ८ वर्षअघि काठमाडौ नैकापकी ४० वर्षीया रोजिना कार्की गोसाइँकुण्डको नीलकण्ठ तालमा स्नान गर्दा डुबेर ज्यान गुमाएकी थिइन् ।

यसैबीच स्थानीय प्रशासनले तीर्थालुहरूको सुरक्षाका लागि अपिल समेत गरेका छन् । रसुवा प्रशासन र गोसाइँकुण्ड क्षेत्र विकास समितिले तीर्थालुहरूलाई कुण्डको गहिरो भागमा नगई सावधानीपूर्वक स्नान गर्न, समूहमा जान, चप्पल वा ढुंगा समातेर ओर्लिन, र बालबालिका तथा वृद्धवृद्धाहरूलाई विशेष ध्यान दिन आग्रह गरेको छ ।

गोसाइँकुण्ड एक पवित्र धार्मिक स्थल मात्र होइन, हिमाली सौन्दर्य र आस्थाको केन्द्र पनि हो। तर, प्रत्येक वर्ष दोहोरिने दुःखद घटनाले यहाँको सुरक्षा व्यवस्थामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। तीर्थालुहरूको ज्यान जोगाउन अविलम्ब संरचित योजना र पूर्वतयारी आवश्यक छ ।