२०८३, १ मंसिर मंगलबार

एमाले अब बदलिनैपर्छ : जनतासँग जोडिने कि इतिहासमा हराउने ?

एमाले अब बदलिनैपर्छ : जनतासँग जोडिने कि इतिहासमा हराउने ?


नेपालको राजनीतिक इतिहासमा नेकपा एमाले केवल एउटा राजनीतिक दल मात्र होइन, आन्दोलन, संघर्ष, वैचारिक बहस र जनअपेक्षासँग गहिरो रूपमा गाँसिएको संगठन हो । तर राजनीति स्थिर हुँदैन । समय बदलिन्छ, समाज बदलिन्छ, जनताको सोच, आवश्यकता र अपेक्षा पनि बदलिन्छ । यही परिवर्तनलाई समयमै बुझ्न नसक्ने शक्ति इतिहासमा कमजोर बन्दै जान्छ । त्यसैले आज एमालेसामु एउटा गम्भीर प्रश्न उभिएको छ-जनतासँग अझ मजबुत रूपमा जोडिने कि आत्मसन्तुष्टिमा हराउँदै क्रमशः अप्रासंगिक बन्दै जाने ?

आज जनताले राजनीतिक दललाई भाषणबाट होइन, परिणामबाट मूल्याङ्कन गरिरहेका छन् । चुनावी नाराभन्दा रोजगारी, सुशासन, विकास, सेवा प्रवाह र जीवनस्तरमा परिवर्तन जनताको प्राथमिकता बनेको छ । यस्तो अवस्थामा संगठन यदि जनतासँगको प्रत्यक्ष सम्बन्धबाट टाढिँदै गयो भने त्यसको राजनीतिक प्रभाव पनि कमजोर हुँदै जान्छ । राजनीतिक शक्ति केवल संगठनात्मक संरचनाले टिक्दैन, त्यो जनविश्वासले टिक्छ ।

एमालेभित्र पछिल्ला वर्षहरूमा देखिएका कतिपय संगठनात्मक जटिलता, निष्क्रियता, आन्तरिक असन्तुलन र जनसम्पर्कको कमजोर अवस्थाबारे गम्भीर समीक्षा आवश्यक छ । यी विषयलाई ढाकछोप गरेर होइन, आत्मालोचनासहित सुधार गरेर मात्र संगठन बलियो बन्न सक्छ । इतिहासको गौरव महत्त्वपूर्ण हुन्छ, तर विगतको उपलब्धिले मात्र भविष्य सुरक्षित हुँदैन । जनतासँग निरन्तर जोडिन सक्ने क्षमता नै राजनीतिक जीवन्तताको आधार हो ।

कार्ल माक्र्स ले भनेका थिए-“दार्शनिकहरूले संसारलाई व्याख्या मात्र गरेका छन्, मुख्य कुरा यसलाई बदल्नु हो ।”
यो विचार आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ । यदि राजनीति केवल भाषण, व्याख्या र नारा उत्पादनमै सीमित रह्यो भने त्यो जनताको जीवनसँग जोडिन सक्दैन । राजनीति परिवर्तनको माध्यम बन्नुपर्छ, व्यवहारमा देखिनुपर्छ । त्यसैगरी भ्लादिमिर लेनिन ले स्पष्ट रूपमा भनेका थिए-“जनतासँग सम्बन्ध टुटेको पार्टी कमजोर हुन्छ ।” यो केवल सैद्धान्तिक भनाइ होइन, व्यवहारिक सत्य हो । जनताको विश्वास गुमाएको संगठन ठूलो संरचना हुँदाहुँदै पनि कमजोर बन्छ । संगठनको शक्ति कार्यालयमा होइन, जनताबीचको सक्रिय उपस्थितिमा हुन्छ ।

माओत्सेतुङ ले अझ स्पष्ट रूपमा भनेका थिए-“जनता नै इतिहासका निर्माता हुन् ।” उनको अर्को प्रसिद्ध भनाइ-“जनताबाट सिक, जनतासँग जाऊ, जनताको सेवा गर” आजको राजनीतिक अभ्यासका लागि पनि अत्यन्त महत्वपूर्ण छ । जनताको भावना, पीडा, अपेक्षा र संघर्षसँग जोडिन नसक्ने राजनीति अन्ततः खोक्रो बन्छ । आज एमालेसामु मुख्य चुनौती विचारको अभाव होइन, कार्यान्वयन र जनसम्बन्धको दूरी हो । संगठन जनताको दैनिक जीवनसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिनुपर्छ । बेरोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्य, विकास, सुशासन, सामाजिक न्याय र अवसरको सवालमा जनताले परिणाम खोजिरहेका छन् । यदि राजनीतिक संगठन यी विषयमा प्रभावकारी रूपमा उपस्थित हुन सकेन भने जनताको भरोसा क्रमशः कमजोर हुन्छ ।

अब एमालेले आफूलाई भाषणमुखी होइन, परिणाममुखी संगठनका रूपमा पुनः परिभाषित गर्नुपर्ने आवश्यकता छ । चुनावको समयमा मात्र होइन, निरन्तर जनसम्पर्कमा रहने राजनीतिक संस्कार विकास गर्नुपर्छ । संगठनभित्र अनुशासन, पारदर्शिता, आत्मसमीक्षा र जिम्मेवारीबोधको संस्कृति बलियो बनाउनु अत्यावश्यक छ । डिजिटल युगमा राजनीतिक संघर्षको स्वरूप पनि बदलिएको छ । आज विचार केवल सभा–मञ्चबाट होइन, सामाजिक सञ्जाल, डिजिटल प्लेटफर्म, सूचना प्रवाह र जनसञ्चारका माध्यमबाट स्थापित हुन्छ । आधुनिक सञ्चार प्रविधिलाई बुझ्न नसक्ने र प्रयोग गर्न नसक्ने संगठन समयसँगै कमजोर बन्न सक्छ । त्यसैले वैचारिक संघर्षलाई आधुनिक प्रविधिसँग जोड्नु समयको आवश्यकता हो ।

कार्यकर्ताको भूमिका पनि अब पुरानो शैलीमा सीमित रहन सक्दैन । कार्यकर्ता केवल भीड जम्मा गर्ने शक्ति होइन, समाजमा सक्रिय हस्तक्षेप गर्ने, जनताको समस्या बुझ्ने, समाधान खोज्ने र सकारात्मक परिवर्तनको नेतृत्व गर्ने शक्ति बन्नुपर्छ ।अबको राजनीतिक संस्कृतिको मूल आधार हुनुपर्छ-“नारा होइन, परिणाम” “पद होइन, काम” “भीड होइन, विश्वास” निष्कर्षमा, एमाले आज एउटा निर्णायक मोडमा उभिएको छ । यदि संगठन जनताको भावना, युवाको ऊर्जा, समयको आवश्यकता र आधुनिक राजनीतिक यथार्थसँग जोडिन सफल भयो भने अझ शक्तिशाली रूपमा अगाडि बढ्न सक्छ ।

तर यदि आत्मसन्तुष्टि, निष्क्रियता र आन्तरिक कमजोरीलाई सुधार नगरी अघि बढ्यो भने इतिहास कठोर बन्न सक्छ । त्यसैले आजको प्रश्न केवल राजनीतिक प्रश्न होइन, अस्तित्वको प्रश्न बनेको छ, एमाले अब बदलिनैपर्छ : जनतासँग जोडिने कि इतिहासमा हराउने ?

लेखक चानक पोखरेल, प्रवासी नेपाली मन्च अन्तर्राष्ट्रीय कमिटी सचिव हुुनुहुन्छ ।

प्रकाशित मिति : २०८३, ११ जेष्ठ मंगलबार  ८ : १९ बजे

कुनै पनि देश अर्को देशको सम्मान गर्न नसक्ने गरी शक्तिशाली नबनोस्: प्रचण्ड

काठमाडौं । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक तथा पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल

एमालेको राष्ट्रिय भेला: स्थानीय तहको निर्वाचनमा केन्द्रित हुने, सहभागीबाट लिखित सुझाव अनिवार्य

काठमाडौं । नेकपा एमालेको राष्ट्रिय भेलामा केन्द्रीय नेतृत्वदेखि पालिका तहसम्मका

बल्खुमा छठ पर्वको उल्लास, उपराष्ट्रपतिको विशेष उपस्थिति

काठमाडौं। छठ पर्वको पावन अवसरमा बल्खु तराई समाजद्वारा कुमारी क्लबमा

अमेरिकामा सबै हवाई उडान किन रोकिए ?

काठमाडौ। अमेरिकी हवाई उड्डयन प्रशासन (FAA) ले प्राविधिक तथा सञ्चार

देउसी-भैलोका नाममा हुने अमर्यादित गतिविधि रोक्छौं : गृहमन्त्री

काठमाडौं । गृहमन्त्री सुधन गुरुङले चाडपर्वका नाममा हुने अश्लील तथा