काठमाडौँ । इरान को नयाँ सर्वोच्च नेताका रूपमा मोजतबा खामेनेई चयन भएका छन्। तेहरानस्थित ‘एसेम्बली अफ एक्सपट्र्स’ले ५६ वर्षीय मोजतबालाई देशको सर्वोच्च नेतृत्वको जिम्मेवारी दिएको हो।

मोजतबा, दिवंगत सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनेई का जेठा छोरा हुन्। अमेरिका–इजरायल आक्रमणमा अली खामेनेईको मृत्यु भएपछि इरानमा नयाँ नेतृत्वबारे व्यापक अड्कलबाजी चलिरहेका बेला उनको नाम अगाडि आएको हो।

सञ्चारमाध्यमका अनुसार, मोजतबाको चयनमा Islamic Revolutionary Guard Corps (आईआरजीसी) को महत्वपूर्ण समर्थन रहेको बताइएको छ। कतिपय विश्लेषकले रिभोलुसनरी गार्डको दबाबमा उनको चयन भएको दाबी गरेका छन्।

इरानको इस्लामिक गणतन्त्रले औपचारिक रूपमा वंशानुगत शासनको विरोध गर्दै आएको छ। यसै सन्दर्भमा अली खामेनेईले आफ्ना सम्भावित उत्तराधिकारीहरूको सूचीमा मोजतबाको नाम नराखेको चर्चा पहिले नै हुने गरेको थियो।

मोजतबा कुनै उच्च तहका धार्मिक मर्यादा प्राप्त आयतोल्लाह भने होइनन् र उनले हालसम्म कुनै औपचारिक सरकारी पद सम्हालेका छैनन्। तर, इरानी राजनीतिमा उनी प्रभावशाली पात्रका रूपमा चिनिन्छन्। विशेषगरी रिभोलुसनरी गार्डसँगको निकट सम्बन्धका कारण शक्ति संरचनामा उनको पहुँच बलियो मानिन्छ।

सन् २०१९ मा संयुक्त राज्य अमेरिका ले मोजतबामाथि प्रतिबन्ध लगाएको थियो। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार, उनले आफ्ना बुबाको कार्यालयमा औपचारिक पद नलिई अनौपचारिक प्रभाव प्रयोग गर्दै आएका थिए।

सन् १९६९ मा मशहद सहरमा जन्मिएका मोजतबा युद्धकालमा इरानी सेनासँग जोडिएको बताइन्छ। पारिवारिक रूपमा पनि उनले द्वन्द्वको असर भोगेको उल्लेख गरिन्छ—उनका परिवारका केही सदस्य युद्धका क्रममा निधन भइसकेका छन्।

नयाँ सर्वोच्च नेताको रूपमा उनको भूमिका कस्तो रहनेछ भन्ने विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय र इरानी जनताबीच चासो बढिरहेको छ।