काठमाडौं । रुस–युक्रेन युद्ध अन्त्यका लागि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच अमेरिकाको अलास्कामा भएको वार्ता ठोस सम्झौताबिना सकिएको छ।

साढे दुई घण्टा लामो वार्तापछि दुवै नेता करिब १० मिनेट संयुक्त रूपमा मञ्चमा देखिएका थिए। पुटिनले युद्धलाई ‘ठूलो त्रासदी’ भन्दै मूल कारण हटाउनुपर्ने बताए भने ट्रम्पले “सम्झौता नभएसम्म कुनै सम्झौता हुँदैन” भन्दै केही बुँदामा मात्र सहमति भएको जनाए।

ट्रम्पले चाँडै युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्की र युरोपेली नेताहरूसँग टेलिफोन वार्ता गर्ने बताए। अन्त्यमा ट्रम्प–पुटिन दुवैले छिट्टै फेरि भेट्ने संकेत गरेका छन् ।

वार्तामा के के भयो ?

दुई घण्टाभन्दा बढी गोप्य वार्ता

दुवै नेताबीच करिब साढे दुई घण्टासम्म गोप्य छलफल भयो। त्यसपछि उनीहरू करिब १० मिनेट संयुक्त रूपमा मञ्चमा देखिए र संक्षिप्त रूपमा पत्रकारहरूसँग कुरा गरे। वार्ताको मुख्य उद्देश्य युद्ध अन्त्यतर्फको आधार तयार गर्नु भए पनि तत्कालीन निष्कर्ष भने देखिएन।

पुटिन : ‘युद्ध ठूलो त्रासदी’

राष्ट्रपति पुटिनले वार्तामा आफू युद्ध अन्त्यका लागि ‘सत्यनिष्ठ’ रहेको बताए। उनले युक्रेन संघर्षलाई ‘मानव सभ्यताको लागि ठूलो त्रासदी’ को रूपमा वर्णन गर्दै यसको समाधानका लागि द्वन्द्वका मूल कारण हटाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याए।

उनले युरोप र युक्रेनलाई वार्ता भंग नगर्न चेतावनी दिँदै, “आजको भेट समाधानको सुरुआती बिन्दु मात्र हो,” भने।

ट्रम्प-पुटिन सम्बन्धबारे टिप्पणी

पुटिनले ट्रम्पसँगको सम्बन्धलाई ‘व्यावसायिक’ भने। साथै उनले २०२० मा ट्रम्प निरन्तर राष्ट्रपति बनेको भए युक्रेन युद्ध सुरु नै नहुने ट्रम्पको भनाइप्रति सहमति जनाए।

ट्रम्प : ‘सम्झौता नभएसम्म कुनै सम्झौता हुँदैन’

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले वार्ता सकारात्मक भए पनि अझै केही बिन्दामा असहमति कायम रहेको स्वीकार गरे। उनले भने,
“सम्झौता नभएसम्म कुनै सम्झौता हुँदैन। धेरै बुँदामा सहमति भएको छ, तर केही संवेदनशील विषय अझै बाँकी छन्।”

तर बाँकी रहेका ती विषयबारे उनले खुलासा गरेनन्।

युक्रेन र युरोपसँग छलफल

ट्रम्पले चाँडै युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्की र युरोपेली नेताहरूसँग टेलिफोन वार्ता गर्ने जानकारी दिए। उनले, “अन्ततः निर्णय गर्ने जिम्मा उनीहरूकै काँधमा छ,” भने।

अर्को भेटवार्ताको संकेत

वार्ताको अन्त्यमा ट्रम्पले पुटिनसँग फेरि छिट्टै भेट्ने सम्भावना व्यक्त गरे भने पुटिनले ‘अर्को पटक मस्कोमा भेटौंला’ भन्दै जवाफ दिए।

निष्कर्ष

अलास्कामा सम्पन्न यो उच्चस्तरीय वार्ता तत्कालीन युद्ध अन्त्यतर्फ ठोस परिणाम नल्याए पनि प्रगतिउन्मुख संकेत दिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार, यो भेटवार्ता आगामी दिनमा अमेरिका, रुस, युरोप र युक्रेनबीच थप कूटनीतिक प्रयासको आधार बन्नेछ।